|
YİVSİZ AV TÜFEĞİ SATIN ALIRKEN
Sevgili Avcı Dostlar, her tüfeğin bir takım fiziksel ve teknik özellikleri
bulunmaktadır. Tüfeğimizi satın alırken pek çok seçenekle karşılaşmaktayız.
Genellikle bunlar:
1. Marka
2. Tüfeğin Kullanıcıya Uyumu (Ergonomi)
3. Namlu boyu ve kundak tipi
4. Şoklar
5. Kasa ve namlu bağlantıları
6. Ağırlık
7. Estetik ve diğer İsteğe bağlı özellikler
Tüfeğimizin markası, çoğu zaman kalitesini de birlikte
getirmektedir.Şu an piyasada yerli ve yabancı pek çok marka tüfek satılmaktadır.Ancak
satın alma kararımızı etkileyen en önemli şeylerden biri de şüphesiz
fiyatları
olmaktadır.Bu konu tamamen tercihe bağlı olduğu için bu konuya
girmeyeceğiz.
Tüfeğin ergonomisine gelince; burada en önemli unsur kundak özellikleridir.
Özellikle kundak boyu standart tüfeklerde avcıların seçim yapabilmesi
için farklı uzunluklarda üretilmektedir.Uzunluğu en iyi olan, yada
kullanıcıya en uygun kundak, nişan vaziyetindeyken kaynak noktasında
kullanıcıyla en iyi bütünleşen kundaktır.Uzun kundak, tetik çekmeyi
ve kaynak yapmayı güçleştirir.Yana kayan hedeflerde hedefi takip
etmeyi, swing hareketini zorlaştırır.Kısa kundak ise başlangıçta
fark edilmese de kullanıcının tüfeğin
üzerine fazla yatmasına, atış sırasında kambur bir duruşa neden
olur.Bu da istenen bir tutuş değildir.Çünkü bu tutuş, avcının
hedefin üzerinde bir noktaya nişan almasına yol açar.Kısa kundakta
ayrıca atış sonrası omuz çukurundan kaymalar ve omuz çukuruna iyi
yerleştirememe gibi sorunlar da görülür.Bazı
avcılarımız beğenip satın aldıkları tüfeklerinin kundağının
uzunluğunu daha sonra fark etmekte ve kestirme yoluna gitmektedir.Ancak
ustalık isteyen bu yöntem, çoğu zaman tüfeğin ergonomisini ve estetiğini
bozmaktadır. Kısa kundaklar ise piyasada rahatça bulunabilen ekler takılmak
suretiyle uzatılabilmektedir.Ancak bu yöntem de kanımca çok sağlıklı
bir yöntem değildir.Zira bu plastik ekler istenilen ölçülerde
olmamaktadır.Yapılacak en iyi
iş,tüfeği satın alırken kundak boyunu deneyerek kullanıcıya uyumunu
test etmektir.Bazı standart ve özel yapım tüfeklerde ortopedik
kundaklara rastlamaktayız.Bu kundaklar tüfeğin kullanıcıya en iyi
uyumu sağlaması için üretilmiştir.Üretici firmalar bunu yanaklar,
tutuşu ve kavramayı kolaylaştıran
izler,çıkıntılar ve şekillerle sağlamaktadırlar.
Namlu boyu konusunda avcılar genellikle kısa namludan yanadırlar. Kısa
namlulu tüfekler yakın mesafeli hedeflerde, özellikle parlayan avlarda
hızlı atış
yapmak için avantajlıdır. Fakat kısa namlulu tüfekler uzun mesafeli
atışlarda istediğimiz mesafede saçmayı istediğimiz şekilde
toplayamayacaktır. Onun için daha homojen ve etkili bir dağılım ancak
uzun namlulu tüfeklerle elde edilecektir. Özellikle ördek ve kaz avlarında
71 ve 76 cm namlu ile çok daha etkili sonuçlar alabiliriz. Bununla
birlikte bu tüfekler ile, özellikle 76 cm namlularla isabet için iyi
bir atış gerekir.Çünkü namlu uzunluğu sebebiyle uzun namlulu bir tüfekle
daha zor nişan alınacak, daha iyi bir atış becerisi gerektirecektir.
Namlu boyuna değinmişken magnum tüfeklerden de biraz bahsedelim.
Magnum tüfekler,fişek haznesi 70 mm'den fazla olan, yüksek basınçlara
dayanıklı tüfeklerdir. Bu tüfeklerin namluları 40-45 gr. Saçmalı
doluları
atabilmek için tasarlanmıştır.Yani magnum tüfekler normal tüfeklerden
daha fazla etkiye sahiptir. Bu etki, gerek tüfeğin menzilinde, gerekse
hedefte
meydana getirdiği etkide kendini gösterir. Magnum tüfekler, özellikle
büyük avlarda (domuz,kurt vb.) ve uzun mesafeli avlarda (kaz, ördek
vb.) kullanılır. Bu tüfeklerin dezavantajı ise ağır ve attıkları
dolular itibariyle masraflı olmalarıdır. Bunlarla normal (70 mm.) fişekler
atılabilse de bu durum, haznenin namlu ucuna doğru bittiği noktada saçmaların
erken çıkış yapmasına ve bu da haznenin deforme olmasına neden olur.
İsteğe bağlı olarak üretilen kundaklar normal ya da ingiliz
olabilmektedir. İngiliz kundak, özellikle yan çiftelerde kavramayı
zorlaştırdığı için sarsıntının
etkisini arttırmaktadır.Esasen sarsıntının artmasının en büyük
etkisi ikinci fişekte isabetsizlik olduğu için bu kundak tipi kanımca
dezavantajlıdır. Bu tip
kundaklar estetik ve nostaljik olduğu için tercih sebebidir.
Bildiğimiz gibi şok, yivsiz av tüfeklerinde namlu ucuna doğru
verilen daralmadır.Bu daralma kullanılan fişekte saçma mesafesi ve dağılımı
etkilemektedir.Şoklar genellikle :
1. Tam Şok (Ful Şok)
2. Üç çeyrek Şok
3. Yarım Şok
4. Çeyrek Şok
5. Silindirik namlu (Silindir Şok)
olmak üzere beş çeşittir.Bunlar, tercihe göre sabit ya da değişebilen
(mobil)
olabilir. Avcılarımızın en çok kullandığı çifte ve s.poze tüfeklerde
şoklar genellikle sabit olmakta, otomatik tüfekler ise çoğunlukla
mobil şoklu üretilmektedir.Bilindiği gibi full şoklu tüfekler uzun
mesafe atışlarda saçmanın etkisini arttırmak için kullanılır.Özellikle
ördek ve kaz avlarında full şoklu
tüfeklerin kullanılması bu yüzdendir.Namlu ağzında en dar standartın
adı olan full şok kullanıldığında ya da takıldığında kullanılan
saçmaların istenilen mesafede hedefte meydana getirdiği etki artacaktır.Bu
durum, ördek ve kaz avlarında büyük avantaj sağlayacaktır.Fakat bu
şoklar yakın mesafeli atışlarda
vurulan avın deforme olmasına yol açacaktır.Onuniçin bıldırcın,
keklik, çulluk gibi yakın mesafeli fermalı avlarda mümkün olduğu
kadar geniş şoklarla avlanmaya gayret etmelidir.Ayrıca domuz, kurt gibi
avlar için üretilen kurşunları atarken de mutlaka geniş şoklu tüfekler
kullanılmalıdır.Full şok hem kurşunun tüfeğin namlusundan çıkışını
güçleştirdiği için sarsıntıyı artıracak, hemde tüfeğe ve
namluya zarar verecektir.Bu sebepler yüzünden tüfeğimizi seçerken şoklarına
dikkat etmeli, namlu üzerinde yazan şok değerleri dikkatlice
incelenmelidir.Tüfeği hangi avda kullanacaksak ona
uygun namlular ya da tüfekler satın almalıyız.Tabi ki
mobil şoklu tüfeklerde bu durum pek bir soruna yol
açmayacağı için avantajlı bir durum yaratacaktır.Fakat
yinede karşılaştırıldığında mobil şoklu tüfekler ile
sabit şoklu tüfekler arasında başta fiyat olmak üzere,
bakım, kalite, kullanım kolaylığı gibi pek çok tercih
unsuru olması nedeniyle hala sabit şoklar büyük talep
görmektedir.
Tüfek satın alırken dikkat edeceğimiz noktalardan
biri olan kasa ve namlu bağlantıları konusunda bir
takım standartlar oluşmuştur.Yerli ve yabancı firmalar
bağlantılar konusunda halen iyileştirmeler yapmakta,
tüfeklerin kullanım ve taşıma halindeyken maksimum
güvenliği sağlamak amacıyla bağlantılarını
sağlamlaştırma konusunda çalışmalar
yapmaktadırlar.Bunun sonucunda her firma tescilli bir
takım bağlantılar geliştirmiştir.Bunlar avcılar
arasında çoğunlukla firma isimleriyle birlikte
anılmakta, bu şekilde tanınmaktadır.İşin teknik
kısmına girmeden konuyu özetlememiz gerekirse kasa ve
namlu bağlantılarını kontrol ederken tüfeği sökmeli,
kasa ve el kundağındaki bağlantı noktalarının kaygan
geçme ve sağlam olup olmadığının kontrolunu
yapmalıyız. İyi bir tüfekte kasa ve namlunun kundak ve
el kundağı ile birleştiği noktalarda boşluk
olmayacağını akıldan çıkarmamalıyız. Kilitlemeyi
sağlayan pimler en az iki tane olmalıdır. S.Poze
tüfeklerde kasa bağlantılarına, yan çiftelerde
özelikle el kundağı bağlantılarına dikkat edilmeli,
boşluk olup olmadığı kontrol edilmelidir.İyi
bağlantılara sahip bir tüfek zor açılır fakat kolay
kapanır.Yan çiftelerde en çok bağlantı arızası el
kundağında meydana gelmektedir.
Av tüfeklerinde ağırlık hep önemli bir unsur
olagelmiş ve sağlamlık ve hafiflik arasında çoğu kez
farklı tercihler tartışılagelmiştir. Sevgili dostlar,
ava çıktığımızda şüphesiz ne kadar yol gideceğimizi ve
ne kadar süre avlanacağımızı bilemeyiz.Bazen yollar,
bazen dağlar, bazen avlar bizi alır götürür. Bazen de
bek avı yapar, saatlarca otururuz. İşte tüfeğimizin
ağırlık unsuru burada önem arzetmektedir. Özellikle
yaşları ilerleyen usta avcıların bazen tüfeğin ağır
olduğundan yakındıklarını duyarız. Günümüzde pek çok
tüfek 2500-4000 gr. arasında imal edilmektedir. Bu
fark büyük bir farktır. Ama bu farka magnum ve uzun
namlulu tüfekler de dahildir. Tüfeklerde ağırlıklar,
namluya, kundağa, kaliteye ve fişek kapasitesine göre
değişmektedir. Her ağır tüfek çok sağlam olmayacağı
gibi her hafif tüfek de kaliteli değildir. Önemli olan
basınca dayanıklılık ve namlunun yapıldığı malzemenin
kalitesi, standartlara uygunluğudur. Hafif namlu elde
etmek amacıyla alaşımın değiştirilmesi uygun değildir.
Hafif kundak elde etmek amacıyla kalitesiz ağaç
kullanmak tüfeğin emniyetini olumsuz etkileyecektir.
Av tüfeklerinde estetik özellikler ve süslemeler
genellikle fiyatla doğru orantılıdır. Tüfeklerde bazı
işlemeler standart olarak sunulmakta, bazıları da
kataloglarla tercihe bağlı olarak tanıtılmakta ve
istenildiğinde tüfeğe tatbik edilen özel yöntemlerle
işlenmektedir. Bu özellikler, tüfek ve avcının
performansından çok göze hitap etmekte, bazıları çok
yüksek maliyelere ulaşmaktadır. Fakat bazıları da
tüfeğin temizliğinde ve ömründe önemli rol
oynamaktadır ki bunlar önemlidir. Örneğin teflon diye
tabir edilen mat namlu kaplaması tüfeğimizin namlusunu
dış etkenlere karşı daha iyi korurken fiyatı
arttırmaktadır.
Levent Ekizoğlu
|
