ALECTORİS CİNSİ KEKLİKLER

Keklikler biyolojik sınıflandırmada Galliformes (Tavuğumsular) takımının Phasinadae (Sülüngiller) ailesinde, urkeklikleri, turaçlar ve bıldırcınlar ile beraber incelenir.Güzel görünümlü kuşlardır.
Avrupa'nın batısı İspanya'dan Kuzey Afrika, Ortadoğu ülkelerinden Güney Çin'e kadar dağılım gösterirler.Farklı cinslere (genus) ait bir çok tür ve alttürleri bulunur.Ülkemizde de bulunan türleri vardır.

Yandaki haritada Alectoris cinsi kekliklerin dağılımı
gösterilmiştir.

Alectoris cinci keklik türleri ait türleri şunlardır

Latince: Türkçe: İngilizce:
1. Alectoris rufa Kırmızı ayaklı keklik Red-Legged Partridge
2. Alectoris graeca Kaya kekliği Rock Partridge
3. Alectoris chukar Kınalı keklik Chukar Partridge
4. Alectoris barbary Berberi kekliği Barbary Partridge
5. Alectoris philby Yemen kekliği Philby's Rock Partridge
6. Alectoris melanocephala Arap kekliği Arabian partridge
7. Alectoris manga Kolyeli keklik Przevalski's Partridge
1. Alectoris rufa :  Kırmızı ayaklı keklik   Red-Legged Partridge
Kırmızı ayaklı keklik adını parlak kırmızı
ayaklarından almıştır.Gagası da kırmızıdır.Ayırt edici özelliğinden biri boynunda dikine kesik kesik siyah çizgiler bulunmasıdır.Sırt kısmı grimsidir. Yanlarında 8-9 adet düzensiz siyah çizgiler bulunur. Göğsü kül rengidir Alt kısmı kızılımsı kiremit rengidir.32-36 cm büyüklüğündedir.
Avrupa'da Portekiz'de, İspanya ve Fransa'nın Karpat dağlarında, Almanya, İsviçre, Avusturya ve İtalya'ya kadar dağılım gösterir.İtalya Fransa arasında Kaya kekliği (Alectoris graeca) ile ortak yaşam alanlarında melezleri bulunur.
İngiltere'ye av amaçlı 18.yy da sokulmuştur. İngiltere'nin Güney kısmında dağılım gösterir.
Alttürleri:
A.r.hispanica      -Kuzey ve batı İberya yarımadası.
A.r.intercedens - Doğu ve güney İspanya
2. Alectoris graeca   Kaya kekliği   Rock Partridge

Kınalı kekliğe (Alectoris chukar) çok benzer.Ancak ayırt edici özellikleri vardır.
Gövdeye kül rengi hakimdir.Alt kısmı kahverengidir. Gagasından başlayarak göz hizasından geçen ve göğsünde kapanan siyah halka
vardır.Halka içi beyazdır.Halka bireylere göre değişmekle birlikte genellikle göğse kadar sarkma yapmaz. Gagasının etrafı da siyahtır.Kınalı keklikteki gibi göz üstünde sürme bulunmaz.Yanlarındaki çizgi sayısı 9-13 arası ve düzensizdir. Ötüşü de Kınalı keklikten farklıdır. 'Tçırık' 'tçırık' 'tçırık' şeklinde daha tiz bir sesi vardır.Uçuşunun da farklı olduğu söylenmektedir.Büyüklüğü 32-35 cm arasındadır. 1700 - 2500 metre yüksekliklerde yaşar.Yuvada 9-16 yumurta yapar. Kuluçka süresi 24-26 gündür. Bitki tohumları ve böceklerle beslenir.

Sicilya ve Malta adası, Fransa, İtalya, Almanya'dan Avusturya, ya Bulgaristan ve Yunanistan'a kadar dağılım gösterir. Kırgızistan'da da avlanan kuşlardır.
Türkiye'de ki dağılımı tartışmalıdır.Tecrübeli avcılar Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunduğunu söylenmektedir.

Bazı alttürleri şunlardır:
Alectoris graeca whitakeri
Alectoris graeca saxatalis
Alectoris graeca cipriotes

 

3. Alectoris chukar   Kınalı keklik   Chukar Partridge

Adı türkülerimize konu olmuş olan  Anadolu'da çok bilinen ve sevilen bir kuştur.Gaga ve ayaklarının renginden dolayı Kınalı keklik adı verilmiştir. Gövde rengi gri kahve karışıktır.Göğsü kurşunu gridir.

Erkeklerinin rengi daha parlak ve belirgindir.Ayrıca mahmuz çıkıntıları belirgindir bulunur.Dişilerden biraz daha büyük olabilir.Büyüklüğü 33-39 cm civarındadır.Ağırlığı 500-600 gr arasındadır.Gövdesi kanatlarına göre ağır olduğu için uçarken genellikle bayır aşağı hızla kanat çırpar ve süzülerek  uçar.Konduğunda tekrar yürüyerek tepeye çıkar. Kaya kekliğine (Alectoris graeca) benzese de ötüşü en belirgin ayırt edici unsurdur.Kaya kekliğine göre daha tok bir sesle 'kakaba' 'kakaba' 'kakaba' şeklindedir.

Bitki tohumları, ot sürgünleri ve böceklerle beslenir.Kök yumrularını eşeleyerek çıkarırlar. 

Gaga üstünden başlayarak göz hizasından geçen ve boyunda biten siyah halka bulunur.Halka genellikle sarkık olur.Halka içi beyazdır. Göz üstünde beyaz renk sürme bulunur.  Yanlarında sayısı 9-10 arası belirgin siyah çizgi bulunur.

Genellikle 10-15 erli gruplar halinde gezerler. Açıkta veya çalı diplerinde tünerler.Sürüyü en yaşlı birey yönetir.Kışın 100 ü aşkın sürüler oluşturabilir.
Dişi Mart başlarında yuvaya 9-16 yumurta yapar.Yavrular 21-23 gün sonra çıkar.Yavruların tüyleri mükemmel kamuflaj renkleri sahiptir. Herhangi bir tehlike anında sinerek hareketsiz kalırlar.Yaklaşık iki haftalıkken kısa mesafe uçuşlarına başlarlar.1 yaşında üreme olgunluğuna ulaşır.

Ülkemizde Karadeniz hariç hemen hemen her bölgede bulunur.Dünyadaki dağılımı ise Yunan adalarından İran, Pakistan, Türkmenistan ve Orta  Asya'ya ve Nepal'e kadar uzanır. 

Alttürleri:
A.c.chucar - Doğu Afganistandan Nepal'e kadar.
A.c.cypriotes - Bulgaristan'dan Suriye'ye kadar.
A.c.sinaica - Kuzey Suriye çöllerinden Sina yarımadasına kadar.
A.c.werae - Doğu Irak ve güneybatı İran.
A.c.koroviakovi - Doğu İran'dan doğu Pakistan'a kadar.
A.c.subpallida - Tacikistan
A.c.falki - Kuzey Afganistan'dan kuzeyde Kazakistan'a doğuda Çin'e kadar.
A.c.dzungarica - Kuzeybatı Moğalistan'dan Rusya'da Altaylara ve doğu Tibet'e kadar.
A.c.pallescens - Kuzeydoğu Afganistan'dan doğuda kuzeybatı Hindistan'a batı Tibet'e kadar.
A.c.pallida - Çin'de batı ve güney Xinjiang eyaleti.
A.c.fallax - Tien Şan dağları, Çin'in kuzeybatı Xinjiang eyaleti.
A.c.pubescens - Çin.
A.c.potanini - Batı Moğalistan.
ALECTORİS CİNSİ KEKLİKLER II
 
4. Alectoris barbary       Berberi kekliği       Barbary Partridge
  

 
   Kınalı keklikten biraz küçüktür.Göz ve boyun kısmı grimsi beyazdır.Tepesinden ensesine kadar kahverengi bant vardır. Boynu  kahverengi beyaz benekli, göğsü gri, alt kısmı açık kahverengidir.Yanlarında 10-12 adet çizgi bulunur.
Ot tohumları ve sürgünlerle beslenir.Malta adasında Kuzey Afrika'da Fas'tan Mısır'a kadar olan bölgelerde bulunur.

 
 

5. Alectoris philbyi       Yemen kekliği Philby's       Rock Partridge
 

 
   Gövdesi gri kahverengidir.Gagadan Boyuna kadar tepesi siyahtır.Gözünün üstünde beyaz bant bulunur.Gagasının altında siyah üstüne beyaz leke bulunur. Yanlarında 8-10 adet düzensiz çizgiler vardır.Kınalı keklikten daha küçük yapılıdırlar.
Arabistan yarımadasının güneyi ve güney batısında Yemen 'de bulunur.

 
 
7. Alectoris manga       Halkalı keklik Rusty       Necklaced Partridge (Przewalski's)
 

Gövdesinin tamamında pas rengihakimdir.Kaya kekliği gibi gaga dibinden başlayarak boğazında biten siyah halka bulunur.Dünyada sadece Çin'in güneyinde Tibet bölgesine bulunur.



Yandaki şekilde yuvada oturan halkalı keklik görülüyor.